Cas König over zijn ‘ultieme droombaan’ als nieuwe Groningen Seaports-voorman

Hij was al eens plantmanager van het jaar bij ESD-SIC in Farmsum en bestierde daarna twee jaar lang de herrezen aluminiumfabriek van Klesch in Delfzijl. Maar nu heeft Cas König z’n absolute droombaan te pakken. Als nieuwe directeur van Groningen Seaports, waarbij hij de onvolprezen Harm Post opvolgt, wil de bevlogen ondernemer een volgende stap zetten in en met de Groninger zeehavens. ‘We kunnen en willen doorgroeien’, zegt König in zijn eerste interview als nieuwe Groningen Seaports-voorman.

Entrepreneur Magazine spreekt Cas König als hij net een aantal dagen in functie is. ‘Het bevalt uitstekend’, zegt hij vol energie. ‘Ik ben al heel wat jaren actief in het Groninger havengebied, dus ik wist ook wel een beetje waar ik terecht zou komen. Maar het voelt absoluut als een warm bad. Seaports is een prachtige organisatie en het vormt voor mij een inspirerende omgeving.’

Groningen Seaports bestiert de Eemshaven en de haven van Delfzijl, waar ook het hoofdkantoor gevestigd is. Vanuit dat pand op de dijk kijk je uit over de Waddenzee. In de verte zie je bij helder weer de Eemshaven liggen.

König windt er geen doekjes om. Directeur zijn van Groningen Seaports is voor hem een droombaan. ‘Ik zit hier al jaren op te azen’, zegt hij met een glimlach. ‘Nee, zonder gekheid. Deze baan heb ik altijd geambieerd, maar ik had nooit verwacht dat Harm Post nu al zou stoppen. Ik dacht dat hij wel door zou gaan tot aan z’n pensioen. Z’n vertrek kwam als een verrassing, maar ik besloot wel om te solliciteren. Want dit was natuurlijk mijn kans. In deze functie kan ik echt wat voor de regio betekenen. En ik kan me nog meer richten op het spanningsveld tussen economie en ecologie, bedrijfsleven en overheid én internationale contacten. Ik heb daar ervaring in en ik denk ook wel dat het me ligt. Dus ja, in deze baan komt ‘het ultieme’ wel bij elkaar.’

Aldel? Het was een enorme struggle
‘Waarom ik gekozen ben’, herhaalt hij de vraag. ‘Ze wilden iemand uit het bedrijfsleven en iemand die binding heeft met de regio. Ik woon vlakbij. Mijn huis staat zelfs op de officiële havenkaarten. Ik denk ook wel dat ik beschik over de nodige ervaring. Maar naar de volledige beweegredenen kan ik tot nu toe alleen maar gissen. Wat ik wel kan zeggen, is dat het een intensieve procedure was. Maar wel met een goed resultaat!’

Cas König komt over van het inmiddels failliete Klesch Aluminium Delfzijl, oftewel Aldel. Hij werd daar zo’n twee jaar geleden directeur, nadat de fabriek een doorstart maakte. Een uitdagende periode. ‘De wereld zag er twee jaar geleden wel anders uit dan nu. De aluminiumprijzen waren in een dal geraakt. Het bleek een enorme uitdaging om in die marktomstandigheden de fabriek wel aan de rit te krijgen. Het was een enorme struggle. Maar ik ben ervan overtuigd dat de uitgangspositie van de fabriek beter is dan ooit. Ik zie goede kansen voor een goede overname en ik hoop dat hier ook snel meer duidelijk over wordt. Als ik er als Groningen Seaports-directeur op positieve wijze aan kan bijdragen, dan doe ik dat natuurlijk graag!’

De nieuwe Groningen Seaports-directeur werkt al sinds 1993 in het ‘Delfzijlse’. Hij begon bij ESD-SIC, producent van siliciumcarbide, als milieu-veiligheidsfunctionaris. Hij beklom de ladder via functies als kwaliteitsmanager, internationale sales en werd uiteindelijk directeur. ‘Ik wilde een stap maken en dus ben ik in de avonduren bedrijfskunde gaan studeren in Utrecht. Jarenlang ging ik twee avonden ‘naar school’. In de trein studeerde ik flink door. Maar zo rolde ik wel richting de directeursfunctie en dat heb ik bijna zeven jaar gedaan.’

Miljardeninvesteringen
Hij zag in al die jaren de ontwikkeling van de havens van dichtbij. En er gebeurde ook veel. Zo waren de Groninger havens op een gegeven moment al bijna opgegeven, terwijl het Groningen Seaports nu voor de wind gaat. ‘Bij het 40-jarige bestaan van DOW meldde de hoogste baas nog dat alle productie naar Saoedi-Arabië zou worden verplaatst’, zegt König. ‘En nu investeren ze weer! En dat geldt voor bijna alle bestaande bedrijven in de havens. Heel veel zijn bezig met uitbreidingen. En dan gaat het telkens om tientallen miljoenen euro’s. En laten we ook vooral niet vergeten dat er de laatste jaren flink wat nieuwe bedrijven zijn bijgekomen. Waarbij alleen Google en RWE al zorgden voor miljardeninvesteringen.’

Dat gezegd hebbende, kun je ook niet om de naam Harm Post heen. Velen zien het voormalige boegbeeld van Groningen Seaports als grote inspirator van het succes van de havens. Ziet König dat als een moeilijke erfenis? ‘Harm is Harm’, zegt hij meteen. ‘Hij heeft ontzettend veel goede dingen gedaan. Wat dat betreft kan ik nu ook gewoon op een rijdende trein springen. Maar de koers bepalen we vanaf nu wel helemaal zelf. We rijden op verschillende routes en ik vind echt dat er nog veel mogelijkheden zijn om de havens door te ontwikkelen.’

König houdt wel vast aan de Havenvisie 2030. De leidraad in dit document is de vergroening van de havens. ‘Dat verwachten de aandeelhouders ook van mij en van de rest van de organisatie. Maar, we zien dat de wereld heel snel verandert. Het is een uitdaging om ervoor te zorgen dat we snel kunnen inspringen op veranderingen. En om eerlijk te zijn: dat kan Groningen Seaports heel erg goed. We moeten die kernwaarde in de organisatie echter wel vasthouden.’

Oranje-groene stroom belangrijke vestigingsfactor
‘Om een voorbeeld te geven. Had je me vijf jaar geleden gevraagd of bedrijven zich hier zouden vestigen omdat we oranje-groene stroom hebben, dan had ik je weggelachen. Maar nu… De aanwezigheid van in Nederland zelf opgewekte groene stroom, want dat bedoel ik daarmee, is gewoon een belangrijke vestigingsfactor geworden. Het was voor Google zelfs een voorwaarde voor vestiging van hun datacenter. En dus hebben we nu veel wind- en zonneparken. Er is echter te weinig aanbod van oranje-groene stroom, dus daar moeten we snel op inspelen.’

Dat bijschakelen is essentieel in een snel veranderende industriële wereld. ‘Groningen Seaports moet upfront investeren. Dingen doen waarvan we denken dat klanten die later nodig hebben. Ook al weten we helemaal nog niet zeker of dat gaat renderen. Je moet echter klaar zijn voor de toekomst, want leads wachten niet. De uitdaging is dus om feeling te houden met marktontwikkelingen. Ik heb er echter wel vertrouwen in dat we ons daarin kunnen onderscheiden als Groningen Seaports. Ook al is het voor mij schakelen. Als directeur van een productiebedrijf kon ik de terugverdientijd uitrekenen. Dat ligt hier anders.’

König is dan nog maar net in functie, maar hij bereidde zich wel gedegen voor. ‘Ik ben me nog aan het oriënteren, maar ik zie wel drie hele duidelijke speerpunten. Vanuit onze visie en mijn ambitie wil ik de chemie en industrie verder vergroenen. We gaan echt inzetten op de circulaire economie, oftewel het hergebruiken van afvalstoffen. Bovendien is dus verduurzaming van onze energie belangrijk. Zeker in de sectoren data en energie is dat een speerpunt. In een fabriek heb je talloze manieren van verduurzamen, maar in een datacenter kun je dat alleen doen door meer groene stroom te gebruiken.’

König zegt dat Groningen Seaports een visionaire blik moet hebben. ‘En vergeet ook niet lef en durf bij de aandeelhouders om mee te gaan in onze visie’, zegt hij. ‘Ik vind onze aandeelhouders en de Raad van Commissarissen moedig. Ze hebben de ruimte gegeven om ontwikkeling in te zetten. Dat vergt echt een visie en lef en dat mag wel eens genoemd worden. Want nogmaals: had je ons vijf jaar geleden gevraagd naar een toekomstbeeld van nu. Dan had die er echt compleet anders uitgezien. Google speelde toen nog niet eens…’

Belangrijk punt is ook dat Groningen Seaports niet alleen inzet op de vestiging van nieuwe bedrijven, maar ook stuurt op behoud en ontwikkeling van bestaande bedrijven. ‘We zien ze allemaal als goede klanten. We willen verduurzamen en zorgen voor meer werkgelegenheid. En dan moet je soms bestaande bedrijven helpen als je zo banen kunt behouden.’

Bedreigingen zijn er echter ook. König wil zich inzetten voor een ‘level playing field’ voor klanten. ‘Klanten ontleden daar hun bestaansrecht aan. Niet alleen als het gaat om de internationale energieprijzen, maar ook in wet- en regelgeving. We hebben mondiale spelers en de productie in de Groninger havens is bestemd voor een wereldmarkt. De bedrijven hier geven allemaal toegevoegde waarde aan producten. Het ontbreken van een level playing field op onderdelen vormt dan een bedreiging.’

Tachtig kennismakingsgesprekken
Daarnaast is König van mening dat een adequaat bestemmingsplan de ontwikkeling van de Groninger havens heeft geremd. ‘Een vergunning is een randvoorwaarde voor vestiging, maar als je die niet kunt aanvragen dan werkt dat remmend op de ontwikkeling van de terreinen. Natuurlijk moet je oog hebben voor de omgeving, maar dat geldt ook voor de ontwikkeling van het bedrijfsleven. Dit geldt vooral voor de haven van Delfzijl. Iedere keer als je iets nieuws wil, dan heb je te maken met wetgeving. Dat is een uitdaging, kan ik je verzekeren.’

Voorlopig neemt de nieuwe directeur echter de tijd om zich goed in te lezen in de visie. ‘Ik heb ook bij ESD-SIC gezien dat het belangrijk is om je ‘license to operate’ in orde te hebben. Ik ga ook veel tijd en energie steken in de diverse stakeholders. Dat is niet alleen extern, zo heb ik ook met alle tachtig medewerkers van Groningen Seaports een persoonlijk kennismakingsgesprek staan’, aldus König.

König werd als directeur van ESD-SIC bij zijn uitverkiezing tot plantmanager van het jaar beschreven als charismatisch en inspirerend. Of hij die kernwaarden ook gaat inzetten bij Seaports? ‘Ik herkende mezelf toen wel in het juryrapport. Ik heb altijd oog gehad voor het persoonlijke aspect, de omgeving en het bedrijfsbelang. Je moet daar een goede balans in hebben. Ik vind het belangrijk dat mijn mensen zichzelf in een organisatie kunnen ontwikkelen. Die kansen kregen en krijgen ze bij Groningen Seaports. Tevreden en gemotiveerde werknemers, dat is echt heel erg belangrijk!’

En ook zelf blijft König zich ontwikkelen. ‘Ik spiegel mezelf graag’, zegt hij. ‘Mede daarom heb ik een persoonlijke coach, waarmee ik kan sparren. Dat zorgt ervoor dat ik me ook blijf ontwikkelen. Ik zal namelijk ook altijd mijn mensen aansporen om kritisch te zijn en dat te kunnen uiten. Vandaar ook de persoonlijke gesprekken met iedereen. Ze moeten altijd het idee hebben dat ze bij me kunnen komen als iets niet goed gaat. Als je dat soort mechanismen niet in je bedrijf hebt, dan is dat dodelijk voor de creativiteit.’

Zelf denkt König dat hij in z’n huidige baan iets diplomatieker moet zijn. In ieder geval meer dan als plantmanager. ‘Ik zal af en toe wel even wat moeten inslikken. Hoewel het geen kwaad kan om eens wat minder diplomatiek te zijn. Maar om eerlijk te zijn: ik zeg meestal wel wat ik denk.’

Tesla
Maar dat moet allemaal bijdragen aan de ambities van de nieuwe Groningen Seaports-voorman. ‘We staan er goed voor. Ik verwacht dat we over vijf jaar groter zijn dan nu. Ik denk ook dat we steeds meer ‘ander werk’ in de haven krijgen. Een Tesla-fabriek? Ja, dat zou fantastisch zijn! Verder zie ik kansen in de data, de offshore wind en recycling. Verder zie je de verbinding met de stad nu al sterker worden. Er werken hier ook andere werknemers die in de stad wonen. Het nieuwe personenspoor naar de Eemshaven is een mooie aanvulling. Misschien kunnen we hier wel gaan testen met zelfrijdende auto’s tussen het station en de verschillende bedrijven.’

En uiteindelijk draagt Groningen Seaports ook onder bewind van König bij aan de welvaart in de provincie. ‘Welvaart ontwikkelt zich als er werk is. Ik wil een bijdrage leveren aan de leefbaarheid in stad én ommeland. En het platteland staat nu onder druk, dus dat is een uitdaging. Maar ik weet uit ervaring dat dit een prachtig gebied is.’

Want König woont zelf in Meedhuizen, een dorpje onder de rook van het havengebied met 400 inwoners. ‘En maar liefst achttien verenigingen’, jubelt hij. ‘Het is hier ontzettend fijn wonen. Ik maak dan misschien wel lange werkdagen, maar er is niks fijners dan op een vrij moment met mijn sloep het water op te gaan. Je vaart vanaf mij huis zo het Schildmeer op.’

‘En naar mijn werk gaan is ook geen straf. Want ik durf oprecht te zeggen dat ik niet alleen mijn droombaan, maar ook nog eens het mooiste kantoor van Groningen heb!’, besluit hij.

Tags (categorieën en branches)cas konigGroningen Seaports

Geef een reactie