Marco Smit van Economic Board: ‘Groningen moet de provincie van de toekomst worden’

‘Stel dat we over een jaar of vijftien jaar terug zouden kijken naar de huidige tijd, dan zou ik graag willen dat veel mensen dan denken: ‘Het was ellendig, die problemen ten gevolge van de aardbevingen in de provincie Groningen. Maar er is wel veel nieuws tot stand gekomen. Dat is in een notendop niet alleen een samenvatting van de persoonlijke drijfveren en ambities van Marco Smit, maar het is in essentie ook de doelstelling van de organisatie waarvan hij de algemeen directeur is. Die organisatie is de Economic Board Groningen. Een instelling die in het leven is geroepen om de economie en de werkgelegenheid in het aardbevingsgebied aan te jagen. En zelfs om daar sterker uit te komen dan vóór de bevingen.

Daarvoor is € 97,5 miljoen voor een periode van vijf jaar beschikbaar gesteld door NAM en de provincie Groningen. De Economic Board wil daarbij niet zelf zorgen voor groei, maar wil wel anderen in de gelegenheid stellen plannen te ontwikkelen en te realiseren. Alle initiatieven die (economisch gezien) bestaansrecht hebben en een langetermijneffect voor het gebied kunnen opleveren, komen in aanmerking voor ondersteuning door de Economic Board, zo meldt de organisatie op haar website. Dat geldt voor grotere bedrijven die een investering willen doen en zeker ook voor het mkb.

Aan Marco Smit als algemeen directeur de taak om deze stevige ambitie te trachten te realiseren. Cruciaal daarbij is, zo benadrukt Marco Smit, dat zijn organisatie niet een soort van ‘subsidieboer’ is, maar dat het de ondernemers in het gebied zijn die de kar economisch zullen moeten trekken.

‘Wij willen de middelen die wij tot onze beschikking hebben niet als subsidies verstrekken, maar als leningen. Maar dan wel tegen zeer aantrekkelijke voorwaarden. Wanneer ondernemers hier komen met plannen en voorstellen die interessant zijn, dan willen wij dat steunen en daarbij ook risico lopen. Maar uiteindelijk willen we, als het bedrijf dan goed draait, die leningen wel weer terug zien, want dan kunnen we dat weer gebruiken voor volgende innovatieve projecten. Dat is de manier waarop we willen werken, en dat lijkt ons veel gezonder dan het verstrekken van subsidies die toch maar kunnen verdampen,’ aldus Smit.

Onbekendheid met Groningen

Marco Smit, als kind opgegroeid in Friesland, is in Groningen teruggekeerd op het oude nest. Hij studeerde aan de Rijksuniversiteit Groningen namelijk internationale betrekkingen, en reisde vervolgens in diverse functies de hele wereld over. Na zijn studie ging hij eerst aan de slag in Amsterdam en Den Haag, en vervolgens in Zwitserland en Israël. De afgelopen tien jaar werkte hij bij de Netherlands Foreign Investments Agency. Dat is een instelling die contact zoekt met buitenlandse bedrijven om hen te interesseren zich in Nederland te vestigen. Hij deed dat eerst vanuit Boston en later vanuit Dubai.

‘Maar in april 2015 ben ik weer teruggekeerd naar Nederland. Daarvoor waren twee redenen. Ten eerste het feit dat onze drie kinderen in de middelbare schoolleeftijd beginnen te komen, en ik wil wel dat ze zich ergens thuis voelen. De tweede reden was dat ik zag dat van alle buitenlandse bedrijven die zich vestigen in Nederland, er veel te weinig zijn die voor een vestiging in het Noorden kiezen. En dat had denk ik ook te maken met een gebrek aan kennis bij mijn Haagse collega’s’.

Volgens Marco Smit is er nog veel onbekendheid in Nederland met de provincie Groningen en valt er bij het bevorderen van de bekendheid van de provincie nog steeds een hele wereld te winnen. ‘Er zijn twee provincies in Nederland waar mensen niet doorheen rijden wanneer ze naar hun vakantiebestemming rijden. Dat zijn Zeeland en Groningen. Bij velen is er sprake van totale onbekendheid met Groningen. Al is die bekendheid, ook internationaal, wat toegenomen ten gevolge van de aardbevingen. Nu moeten we er nog voor zorgen dat die toegenomen bekendheid positief zal worden’, betoogt Smit.

Maar: doet hij Groningen niet tekort? Want sinds zijn studententijd is er zeer veel veranderd. Kijk bijvoorbeeld naar de Mediacentrale, kijk naar de online-industrie. En zie de komst van Google in de Eemshaven. ‘Ja, daar heeft u gelijk in. Er is inderdaad veel gebeurd. Maar die ontwikkelingen hebben zich vooral voorgedaan in de stad Groningen en de Eemshaven. Waar het om gaat is dat het gebied daartussen, en de oostkant van de provincie Groningen, dat daar niet of nauwelijks van profiteert.’

Technisch vernuft

Marco Smit herinnert zich de stad Boston, een onderwijsstad net als Groningen. ‘Daar waren ook veel grote bedrijven gevestigd in het centrum van de stad. Maar als ze iets wilden laten ontwikkelen, dan lieten ze dat meestal doen door bedrijven buiten de stad. Die ontwikkeling zouden we ook in Groningen moeten zien te stimuleren’, betoogt Smit.

Om Groningen een economische impuls te geven, heeft de Economic Board een aantal bijzondere projecten in gedachte. Marco Smit hoopt met name veel geld beschikbaar te kunnen stellen aan technologisch hoogwaardige projecten, bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid, digitale bereikbaarheid of domotica. Of bijvoorbeeld aan het ontwikkelen van een ‘huis van de toekomst’, met tal van technologische snufjes om ouder wordende inwoners zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen laten wonen. Of om proeven te doen om die oudere inwoners met zelfrijdende auto’s te vervoeren.

In de ogen van Marco Smit zou Groningen dan niet alleen huizen van de toekomst moeten krijgen, maar daardoor zelf misschien ook wel de provincie van de toekomst moeten worden. De ambitie is er in elk geval. En geld is ook niet echt het probleem. Het woord is aan ondernemers om met projecten te komen. ‘We willen juist alle ondernemers met goede plannen ondersteunen, als ze maar voor banen en bedrijvigheid zorgen. Daarnaast willen we kansen aanjagen, en dat heeft meer met die visie te maken.’

De Economic Board omschrijft op haar website dat het vooral wil investeren in de kwaliteit van het menselijk kapitaal, de kwaliteit van ondernemerschap, een goed financieringsklimaat, verbetering van de digitale bereikbaarheid en versterking van krachtige sectoren, clusters en bedrijvennetwerken. Wat betreft de digitale bereikbaarheid ‘schreeuwt het platteland van Groningen om glasvezel. Boeren, burgers en buitenlui moeten binnen een paar jaar toegang hebben tot snel internet’, vindt een onlangs opgerichte Stichting Glasvezel Groningen. ‘Daar zijn wij het volledig mee eens, want snel internet is ook ons doel’, zegt de directeur.

Nieuwe bedrijven lokken met 5G

Een zeer opmerkelijk project als het gaat om zeer snel internet is ‘5Groningen’. Dat is een initiatief van EBG, TNO, Agentschap Telecom, SURFnet en enkele telecombedrijven. ‘Samen met hen gaan we met de nieuwste techniek op het gebied van mobiele communicatie innovatieve oplossingen bedenken én testen voor bijvoorbeeld de zorg, landbouw en leefomgeving.’

‘Ik wil mij er voor inzetten om Noord-Groningen koploper te maken op  het gebied van 5G. Hoewel 4G nog maar net over Nederland is uitgerold, is de ontwikkeling van 5G al in volle gang. De volgende generatie van mobiele datacommunicatie zal nog minstens 5 jaar op zich laten wachten, maar heeft ingrijpende gevolgen. Door de nieuwe technologie wordt down- en uploaden niet alleen veel sneller, maar biedt ook op andere vlakken betere mogelijkheden. Veel meer apparaten kunnen tegelijk  met elkaar communiceren, batterijen van sensoren gaan tien keer zo lang mee, communicatie wordt ontdaan van vertraging.  Dat alles maakt 5G uitermate geschikt als platform voor zelfrijdende auto’s en landbouwmachines, die straks in Noord-Groningen getest kunnen worden’, vindt Smit.

Maar ook voor toepassingen in de eHealth, zoals zorg op afstand, biedt 5G ongekende mogelijkheden, net als voor onderwijs op afstand, gaat hij verder. Het meten en verzamelen van gegevens over aardbevingen en de stabiliteit van dijken wordt met 5G betrouwbaarder en gebruikersvriendelijker. ‘We willen Groningen ondergronds helemaal ontsluiten met glasvezel. 4G klinkt nu nog mooi, maar over vijf jaar, wanneer the internet of things tot wasdom is gekomen, heb je echt het veel krachtiger 5G nodig of een ondergrondse glasvezel. Noord-Groningen wordt het eerste gebied in de wereld waar 5G getest gaat worden. Ik denk dat dat een aantrekkelijke voorwaarde is waarmee we bedrijven misschien kunnen verleiden om naar Groningen te komen.’

Slimmer bouwen na de aardbeving

Groningen moet in de visie van de Economic Board ook dé regio zijn waar alle expertise op het gebied van aardbevingsbestendig bouwen bij elkaar komt en waar nieuwe bouwmaterialen worden gemaakt. Op het Zerniketerrein in Groningen wil de Economic Board dan ook een soort testcentrum voor MKB-bedrijven bouwen. Daar kunnen de bedrijven dan nieuwe vindingen, bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid of aardbevingsbestendig bouwen, testen. Producten die mede daardoor kunnen worden ontwikkeld krijgen het predicaat ‘BuildinG’, wat staat voor Build in Groningen ‘Dat kenniscentrum kun je ook gebruiken om met bedrijven in contact te komen. Bijvoorbeeld bedrijven die bijzondere kozijnen willen leveren aan duurzame huizen in Groningen kunnen we dan vragen of ze die hier zouden willen produceren.’

Spectaculaire plannen genoeg dus. De vraag is alleen hoe Marco Smit er in zal slagen om die lat de komende jaren hoog te blijven houden, en even fris en  geïnspireerd te blijven als nu, nu de Board net uit de startblokken is vertrokken. ‘Ik denk dat het goed is om niet alleen mij geïnspireerd te houden, maar ook veel andere Groningers die hun best doen om de provincie vele stappen verder te brengen. Ik denk dat je dat kunt doen door de verhalen van de vele mooie ontwikkelingen en ondernemersinitiatieven die er zijn, uit te dragen. En door met z’n allen te focussen op de vele pareltjes die hier zijn. Ik kende Noord-Groningen nog niet goed genoeg. En telkens als ik er kom, verbaas ik me er over dat ik er dan steeds weer páreltjes van bedrijven tegen kom! Ik vind dat we die mooie zaken die er al zijn, en de nieuwe successen die misschien komen, veel meer uit zouden moeten dragen.’

‘En veel van die verhalen zouden we ook als voorbeelden moeten gebruiken voor kinderen en de jeugd in Groningen. Dat ook zij beseffen dat er hier veel mooie dingen gebeuren, en dat daar nog veel mooie dingen bij komen. Jongeren moeten de dromen die ze hebben hier proberen te realiseren en financieel mogelijk proberen te maken.’

Heeft Marco Smit niet wat al te hoge verwachtingen ten aanzien van de maakbaarheid van de samenleving in Groningen? ‘De maakbare samenleving bestaat niet. Maar ik geloof wel dat individuen het verschil maken! Focus vervolgens op de pareltjes die zij hebben gemaakt. Succesvolle initiatieven waar mensen zich aan kunnen optrekken. Dat moeten we meer uitventen!’

De Economic Board is ook van plan om zelf uit te venten waar ze bij betrokken is en wat dankzij de kredieten die ze heeft verstrekt, allemaal tot stand komt in Groningen. Alle initiatieven komen op de website van de Economic Board te staan. Die gaan we dus goed in de gaten houden, de komende tijd!

Tekst: Hans de Preter

Fotografie: Jan Buwalda

 

 

 

 

 

Geef een reactie