Nedmag-directeur Paul Schipper wil ‘Magnesium Valley’

Zo’n 250 miljoen jaar geleden, toen Veendam nog op de evenaar lag, ontstond op ongeveer anderhalf kilometer onder de grond een zoutlaag. Nu wint Nedmag dat ontzettend zuivere magnesiumchloride en wordt het zuivere zout gebruikt in tal van toepassingen, die voor een deel door Nedmag zelf worden geproduceerd. Het is zelfs wereldmarktleider met het zogeheten Dead Burned Magnesiumoxide. ‘Nedmag is een mooi en ontzettend gedegen bedrijf, dat zich op wereldniveau profileert’, zegt CEO Paul Schipper.

Met een jaaromzet van 100 miljoen euro, waarvan ongeveer 90 procent wordt afgezet in het buitenland, mag je van Nedmag zeker zeggen dat ze een economische rol van betekenis spelen in Groningen. ‘Veel mensen weten niet precies wat we doen’, zegt directeur Paul Schipper. ‘Op zich is dat ook niet zo gek, want we maken geen consumentenproducten. Toch zullen ontzettend veel mensen ooit eens een product hebben gekocht waarbij gebruikt is gemaakt van het magnesiumchloride dat bij Veendam uit de grond wordt gehaald.’

Bron van het product dat in Veendam wordt gewonnen, is dus een zoutlaag die dicht onder het oppervlak ligt. En inderdaad, toen alle continenten vele miljoenen jaren geleden nog aan elkaar vastgeplakt zaten, lag Veendam bij de evenaar. In al die jaren dreven de continenten uit elkaar en zo kwam de zoutlaag terecht op de plek waar het nu ligt.

Pekel
Het magnesiumchloride zit in een dikke stroperige laag dat wordt gewonnen door onder hoge druk water in de grond te injecteren. Het zout lost op in het water dat onder eigen druk weer naar boven komt. Het pekel, zoals die vloeistof wordt genoemd, dient vervolgens als basis voor een breed scala aan producten. Zo kan het magnesiumchloride in verschillende vormen – van vloeibaar tot korrels en flakes – worden gebruikt in de bestrijding van stof en gladheid. Ook kan het worden gebruikt in de zuivering van water. Overigens speelt de Japanse fabriek Kisuma Chemicals, die vlak naast Nedmag gevestigd is, daarbij een belangrijke rol. Want zij verwerken het vloeibare pekel tot verschillende producten met als basis het magnesiumchloride.

PaulSchipper-Nedmag3

Een andere stof die met het magnesiumchloride kan worden gemaakt is calciumchloride. ‘We mengen dan gebrande dolomiet (dolime) bij het magnesiumchloride, en dan krijg je een ander zout: calciumchloride. Calciumchloride wordt als vloeistof en als korrels veel gebruikt in de olie- en gaswinning, stof- en gladheidsbestrijding en in voedingsmiddelen. Zo wordt het gebruikt om water, dat wordt gebruikt bij de productie van kaas en bier, te ontharden. Grote brouwerijen gebruiken ons product, dus ga er maar vanuit dat je ooit een biertje hebt gedronken waarbij ons product is gebruikt’, zegt Schipper met een brede grijns. ‘Overigens brengt het produceren van grondstoffen voor voedingsmiddelen wel veel eisen met zich mee als het gaat om zuiverheid en schoon werken. Maar milieuvoorschriften en certificeringen spelen hier sowieso een grote rol.’

Paradepaardje van Nedmag is het zogeheten Dead Burned Magnesiumoxide (DBM). ‘Dat is in feite doodgebrand magnesium dat wordt gebruikt voor het maken van vuurvaste stenen. Deze stenen kunnen een ontzettend hoge temperatuur weerstaan, waardoor ze waardevol zijn voor ijzergieterijen en cementovens. Omdat onze pekel zo ontzettend zuiver is, hebben we DBM van hoge kwaliteit. Dat heeft ervoor gezorgd dat we wereldwijd marktleider zijn met dit product.’

Nieuw binnen Nedmag is de productie van een nieuwe variant van magnesiumhydroxide. ‘We zijn op 1 juli van start gegaan met dit product. We hebben flink geïnvesteerd in nieuwe installaties, maar we verwachten hier ook veel van. Magnesiumhydroxide kan worden gebruikt om pulp te produceren en afvalwater te zuiveren.’

Nedmag produceert volgens Schipper jaarlijks zo’n 350.000 ton aan eindproducten. Het bedrijf draait een omzet van rond de 100 miljoen euro, waarvan 90 procent export is. ‘En eigenlijk zijn we maar een relatief klein bedrijf, omdat we hier met 145 man werken’, zegt Schipper. ‘Desondanks gaat het om enorme getallen.’

Juist die schaalgrootte is wat het werk van Schipper zo leuk maakt. ‘We hebben twee ontzettend trouwe en goede aandeelhouders: de Noordelijke Ontwikkelings Maatschappij (NOM) en Lhoist, een Belgisch familiebedrijf dat actief is in de kalksteenmijnbouw. Ze denken goed met ons mee en ze geven ons de ruimte om te ondernemen. We moesten onlangs heel snel besluiten over een miljoeneninvestering, die we hard nodig hadden. Binnen een middag konden we ze overtuigen van de noodzaak en was alles afgekaart. Het is fantastisch als je zo snel kunt schakelen.’

Investeringen
En bij Nedmag wordt er nogal wat geïnvesteerd. ‘Ik weet het nog goed. Net nadat ik aantrad moest ik een plan maken voor de investeringen die we de komende veertig jaar in de mijn wilden gaan doen. Alleen al aan het onderhoud en het vervangen van installaties zijn we miljoenen kwijt. Alleen al de komende vijf jaar gaan we voor ongeveer 50 miljoen euro investeren. En dat allemaal met geld dat we zelf hebben verdiend.’

Nedmag staat er dan ook goed voor. ‘In 2009 – toen ik overigens net een paar weken aan het werk was – brak de crisis los. We maken hoogwaardige producten en die zijn best prijzig. Dat zorgde ervoor dat we het even flink lastig hadden. We hebben enorm op de kosten van onze processen en de organisatie moeten letten. Maar daarna is het weer goed gegaan. We zien nu ook veel kansen en willen onze positie versterken.’

Volgens de directeur kan dat heel goed vanuit Veendam. ‘Dit is een unieke locatie, alleen al omdat het zuivere zout hier vlak onder het oppervlak zit. We hebben verder alle disciplines op dit terrein bij elkaar. We kunnen snel overleggen en iedereen kent elkaar. Daarnaast hebben we een goede logistiek. Zo bedienen we onze klanten over de hele wereld via de Eemshaven, de havens in Rotterdam en Emden en via kanaal- en spooraansluitingen. Veendam is wat dat betreft heel goed ontsloten, als je kijkt naar onze activiteiten.’

De randvoorwaarden voor het benutten van de kansen zijn er volop en mede daarom is er de komende tijd onverminderd veel aandacht voor onderzoek en ontwikkeling. ‘Ik denk dat we nu 80 procent van de mogelijkheden van magnesiumchloride in kaart hebben. Ik weet zeker dat er op een gegeven moment een bedrijf met een vinding komt waarbij het zout een nieuwe toepassing krijgt. Natuurlijk wil je dat zelf uitvinden, maar dat is ontzettend lastig. Bovendien willen we absoluut wel onze focus houden. Ook al lijken er zoveel kansen te liggen. Dit is een heel specialistische markt en daarom moet je dus vooral doen waar je goed in bent. Uiteindelijk zou het wel mooi zijn als er om ons heen meer fabrieken komen die het magnesiumchloride gebruiken als grondstof. Dan hebben we straks een ware Magnesium Valley. Dat is eigenlijk wel mijn doel.’

PaulSchipper-Nedmag2

Vakmanschap
Paul Schipper spreekt van een familiaire sfeer binnen Nedmag. ‘We hebben duidelijk Groningse wortels. Een flink deel van ons personeel komt uit de buurt, maar het is al met al een behoorlijk internationaal gezelschap. Juist omdat we in een heel specialistische tak van sport zitten, moet je ook goed zoeken naar specialisten. Zo hebben we drie gepromoveerde scheikundigen in dienst waarvan twee lange tijd in het buitenland hebben gewerkt. Verder werken we veel samen met universiteiten uit Frankrijk en Duitsland, maar ook met Nederland universiteiten. Gelukkig komen mensen hier graag werken. Ze zijn hier trots op wat we maken. Het is ook echt vakmanschap wat we hier doen.’

Die uitte zich onlangs nog in een prachtige award. Zo bleek Nedmag de grootste stijger in een landelijke ranglijst als het gaat om medewerkertevredenheid. ‘Ontzettend leuk, natuurlijk ben je graag een goede werkgever. Ik vind het zelf ook belangrijk dat onze mensen tevreden en gezond zijn. Als medewerkers tevreden zijn dan blijven ze ook langer en dat is alleen maar goed voor ons.’

Schipper, die zijn roots heeft in Arnhem en werkte in Zweden, voelt zich thuis in Groningen. ‘Maar ik vind wel dat we hier wat vaker op onze borst moeten kloppen. Allereerst: Nederland moet de maakindustrie niet verwaarlozen. Daar moet je het echt van hebben. De overheid moet denk ik een faciliterende rol spelen en voorwaarden scheppen. En wat dat betreft kunnen sommige dingen wel wat beter. Ook op meer regionaal niveau.’

‘Kijk eens naar Eindhoven. De Brainport is helemaal booming. Als er iets moet worden geregeld door de overheid, dan gebeurt dat heel snel. Ook in Rotterdam worden dingen snel aangepakt. Zaken worden geregeld. De handen worden door iedereen uit de mouwen gestoken: door het bedrijfsleven maar ook door de regionale overheid. Maar hier bijvoorbeeld Groningen Seaports ontzettend lang lobbyen over een Oostboog in het treinnetwerk, een heliport of een elektriciteitskabel voor Aldel. Er mag wel wat meer ambitie en elan in, vind ik.’

Recentelijk botsten Nedmag, Kisuma, PPG en AVEBE ook nog even met het Waterschap. Zo moet er op termijn geïnvesteerd worden in levensduurverlenging van de Veenkoloniale afvalwaterpijp, waarop de vier bedrijven in de regio zijn aangesloten. Het gaat om een flinke kostenpost, waarvoor de bedrijven niet kunnen opdraaien. ‘Gelukkig zijn we in goed gesprek met de provincie en ga ik er vanuit dat we samen met het Waterschap en de Provincie tot een oplossing komen.’

Een ander actueel gesprekspunt is bodemdaling. Zeker nu Noord-Groningen wordt geteisterd door aardbevingen en bodemdaling als gevolg van gaswinning. ‘Allereerst: zoutwinning veroorzaakt geen aardbevingen. Wel gecontroleerde bodemdaling, maar dit is slechts 2 centimeter per jaar op een diameter van zo’n 6 km. Dat heeft tot dusver niet gezorgd voor schade, want uit divers onderzoek blijkt dat de schade veroorzaakt wordt door veenlagen onder de huizen en de bouwkundige constructie van de woningen. Wel nemen we elke klacht of schademelding die we binnen krijgen erg serieus. Vaak blijkt dan dat er toch een andere oorzaak is. Natuurlijk letten we wel heel erg op het waterpeil. We reserveren geld om samen met het Waterschap gemalen te kunnen bouwen.’

Nedmag probeert zo open mogelijk te communiceren en dat zorgt er ook voor dat commotie uitblijft. ‘Natuurlijk willen we een goede relatie met de buurt’, zegt Schipper. ‘We ondersteunen cultuur en sport op regionaal en lokaal niveau. We zijn verbonden met de streek en willen ook echt wat terugdoen. Afgelopen jaar hebben we voor drie miljoen euro in het gebied gespendeerd. We willen ook meer zichtbaarheid en openheid creëren. Niet voor niets organiseren we open dagen, zodat de mensen kunnen zien wat we hier precies doen.’

Zelf voelt Schipper, die in het verleden werkte voor bedrijven in de chemische sector, de industrie en de voedingsmiddelensector, zich ook verbonden met Groningen. Hij woont samen met zijn vrouw en drie kinderen in Haren. ‘En het bevalt me hier ontzettend goed. Ik hou van koken, speel piano, sport regelmatig, maar hou ook ontzettend veel van zeilen. En dat kun je hier goed doen.’

Groningen is volgens de directeur ook een mooie stad. ‘Voor onze buitenlandse medewerkers én de klanten is het echt een visitekaartje. We ondersteunen trouwens ook de ambities van Groningen Airport Eelde. Het zou voor ons ook heel goed zijn als ze een hub-verbinding krijgen met een internationale grote luchthaven. Nedmag wordt dan ook ontzettend goed bereikbaar.’

‘Daarnaast vind ik Groningers heel betrokken’, vervolgt Schipper. ‘Mensen gaan niet anoniem door het leven en hebben oog voor elkaar. Dat merk je ook gewoon in de fabriek. En dat zorgt ervoor dat Nedmag echt een mooi bedrijf is, als je het mij vraagt.’

Schipper ziet zichzelf er dan ook nog wel werken over pakweg tien jaar. ‘Dit bedrijf heeft zoveel kansen. Het is ook nooit saai. Want als je werk saai wordt, dan moet je je zorgen gaan maken. Ik vind echt dat ik een leuke baan heb. Juist omdat er veel vrijheid is, we snel beslissingen kunnen nemen en met een hoge kwaliteitsstandaard leveren aan grote bedrijven in het buitenland. Dat maakt het werk allemaal heel divers. Natuurlijk is het mooi om in de Oeral in Rusland bij een fabriek te kijken waar ze met je product werken. Of dat je in de VS langs de Hudson staat en je een boot met magnesiumchloride uit de Eemshaven ziet aankomen.’

Nedmag is voor Groningen van economisch belang, zo vindt Schipper. ‘Het is in de regio toch één van de grotere bedrijven. En het gaat ook echt om hoogwaardige bedrijvigheid. Bovendien blijven we investeren. Zo zou het zomaar kunnen zijn dat we binnenkort gaan kijken of we een tweede installatie moeten neerzetten voor het magnesiumhydroxide dat we vanaf juli gaan maken. Volgens ons is dat echt een groeimarkt en we verwachten er veel van’, besluit hij.

Tekst: Matthijs van Houten
Fotografie: Jan Buwalda

2 comments

  1. S.C. Slort J februari, 2017 am 28 09: 50 Beantwoorden

    L.S., gaarne info m.b.t. het isoleren van fosfaat uit drijfmest middels calciumchloride………en wat gebeurd er met de ammoniak???……met vriendelijke groet…………S.C. Slort

    • newpublishers J maart, 2017 pm 31 15: 37 Beantwoorden

      Geachte heer / mevrouw Slort, U reageert op een bericht van Entrepreneurmanagazine, een onafhankelijke nieuws website. Voor inhoudelijke informatie verwijzen wij u graag naar Nedmag.

Geef een reactie