‘Toppers krijgen veel aaien over hun bol’

Welke eigenschappen moet je als leider in huis hebben? Als er iemand is die deze vraag kan beantwoorden dan is het Annelize Wilpstra wel. Wilpstra staat al ruim tien jaar aan het roer van Talent Performance, dat bedrijven helpt bij het invullen van sleutelfuncties.

Met haar bedrijf Talent Performance, dat kantoor houdt in Zwolle, gaat Annelize Wilpstra voor de meest uiteenlopende organisaties en ondernemingen op zoek naar kandidaten voor topfuncties: bestuurs-, directie-, management- en toezichthoudende functies dus. En dat niet alleen: ‘We ondersteunen en helpen bedrijven ook bij het maken van de juiste keuzes’, voegt Wilpstra toe. In dat geval gaat het meestal om ondernemingen die te maken hebben met een herstructurering en die medewerkers intern moeten herplaatsen. Ook hierbij gaat het om functies in de top.

Kantine
Bij het zoeken en selecteren van kandidaten gaat Wilpstra niet over één nacht ijs. Integendeel. ‘Voordat we op zoek gaan, vind ik het belangrijk eerst een goed beeld te hebben van een organisatie. Daar besteed ik bewust veel tijd aan. Hoe? In de eerste plaats door met zoveel mogelijk mensen te praten: de bestuurder, de ondernemingsraad, het managementteam, collega’s, de Raad van Toezicht of de Raad van Commissarissen’, vertelt Wilpstra. Als het even kan, brengt ze ook een paar uur door in de kantine of het restaurant van het betreffende bedrijf. ‘Er is geen plek die zoveel over de sfeer en cultuur vertelt als de plek waar iedereen bij elkaar komt om te eten. De sfeer die je aantreft op een vuilverwerkingsbedrijf is weer heel anders dan de sfeer bij een organisatie in de gezondheidszorg. Het is zaak iemand te vinden die past in die sfeer, en die zich goed voelt bij de cultuur van een bedrijf.’

Samen met de opdrachtgever wordt vervolgens een profiel van de gezochte kandidaat gemaakt. De uiteindelijke zoektocht vindt vervolgens plaats ‘in stilte’, zoals de onderneemster het omschrijft; advertenties komen er over het algemeen niet aan te pas. Bij haar zoektocht maakt Wilpstra vooral gebruik van haar enorme netwerk. ‘Een groot deel van mijn werk bestaat uit het ontmoeten van mensen en dus uit het kennismaken met potentiële kandidaten. Dat heeft geleid tot een grote database met namen van ervaren en deskundige mensen die veel in hun mars hebben.’

De ene keer zijn het er vijf, de andere keer zijn het dertig mensen met wie Wilpstra vervolgens uitgebreid om tafel gaat. ‘Ik doe het uitgebreide en tijdrovende voorwerk, waarna ik de opdrachtgever in contact breng met de meest geschikte kandidaten.’ Volgens Wilpstra moet het belang van ‘de juiste man of vrouw op de juiste plek’ niet worden onderschat. ‘Als organisatie kun je al je processen en projecten wel geoptimaliseerd hebben; het zijn uiteindelijk de mensen die het moeten doen.’

Duidelijke visie
Maar wat voor mensen heb je dan nodig? Welke kwaliteiten zijn onmisbaar voor een bestuurder of leidinggevende? Een eenduidig antwoord is er niet, zegt Wilpstra, ‘want dat hangt natuurlijk af van het type bestuurder, het type organisatie en de opdracht die er voor hem of haar ligt.’ Maar een paar voorbeelden van belangrijke punten kan ze wel noemen. Zo heeft een bestuurder bijvoorbeeld een duidelijke visie op de koers die een organisatie moet varen, zegt ze. ‘Hij weet wat hij wil bereiken en belangrijker nog: hoe hij zijn mensen mobiliseert om dat doel te behalen’, verduidelijkt de onderneemster. Het woord ‘mensenmens’ wil Wilpstra niet gebruiken (‘ik heb niks met dat woord’), maar een leidinggevende of bestuurder moet oog hebben voor zijn mensen en hun kwaliteiten en die ook goed benutten. ‘Het zijn tenslotte de mensen die het verschil maken. Dat betekent dus ook: geef je mensen de ruimte om volledig tot hun recht te laten komen.’

Ook ‘zelfreflectie’ is voor een goede bestuurder onmisbaar. ‘Een sterke bestuurder of manager kan kritisch naar zichzelf kijken en ziet zijn zwakke punten onder ogen. En dat niet alleen: hij moet ook kritiek kunnen ontvangen en daar vervolgens iets mee kunnen en willen doen.’ De valkuil voor mensen in topfuncties is dat ze gaan ‘zweven’, omschrijft Wilpstra. ‘Toppers krijgen vaak veel aaien over hun bol. Ze moeten er alert op zijn dat ze door hun succes wel met beide benen op de vloer blijven.’ Tegelijkertijd is het voor managers en bestuurders van belang dat ze de juiste balans tussen gedrevenheid en geduld weten te vinden, voegt de onderneemster nog toe. ‘Om een doel te bereiken heb je gedrevenheid nodig. Maar het is zaak daar niet in door te slaan en niet te veel in één keer te verwachten.’

Verschillende types
Wilpstra benadrukt dat elk type organisatie en de fase waarin die organisatie zich bevindt weer om een ander type leider vraagt. ‘Daarom zie je ook steeds vaker dat er met bestuurders geen levenslange contracten meer worden afgesloten. Zodra een organisatie een andere fase ingaat, is er vaak ook behoefte aan een andere leider.’

Rest natuurlijk de vraag wat voor type leidinggevende Wilpstra zélf is. ‘Ik denk dat ik sowieso enorm gedreven ben, en misschien ook wel een beetje ongedurig’, omschrijft ze. ‘Daar staat tegenover dat ik mensen graag stimuleer en ze ook veel ruimte geef om hun eigen kwaliteiten optimaal in te zetten’, vat ze samen. ‘Niemand is perfect. Geen enkele bestuurder, geen enkele leidinggevende. Iedereen heeft zijn plussen en zijn minnen’, weet Wilpstra uit ervaring. ‘Het is de kunst te weten waar je goed in bent en voor de zaken waar je minder goed in bent de juiste mensen om je heen te verzamelen.’ Als voorbeeld noemt ze Steve Jobs, de oprichter van Apple. ‘Dat schijnt een vrij onmogelijke man te zijn geweest om mee te werken. Maar hij heeft wel een hoop weten te bereiken. Kennelijk had hij de juiste mensen, met aanvullende capaciteiten, om zich heen verzameld.’

In de afgelopen jaren heeft Wilpstra zeker enkele tientallen succesvolle matches tot stand gebracht. Voor klanten uit de drie noordelijke provincies, maar ook uit overige delen van het land. ‘Zo hadden we onlangs ook een opdracht uit Limburg. Hoe ze dan bij ons kwamen? Via via. Ze waren door een van onze andere opdrachtgevers, die goede ervaringen met Talent Performance had, op ons geattendeerd.’ Omdat de klanten uit heel Nederland komen, zit het kantoor van Talent Performance centraal in Zwolle.

Om met potentiële opdrachtgevers in contact te komen, netwerkt Wilpstra heel wat af. Ze is dan ook lid van meerdere netwerkclubs, waaronder de Commercieele Club Groningen en de Industrieele Groote Club in Amsterdam. ‘Ik ontmoet elke dag nieuwe mensen. Niet alleen mogelijke opdrachtgevers, maar ook mogelijke kandidaten. Zoveel nieuwe mensen ontmoeten, wie wil dat nou niet? Echt, ik kan me geen leuker werk voorstellen.’

Tekst: Marieke Bos
Fotografie: Jan Buwalda

Geef een reactie