‘Wij kunnen problemen oplossen, maar ook voorkomen’

Het systematisch stelen van geld of goederen uit een bedrijf, het gebeurt regelmatig. Het kan zorgen voor flink wat onrust onder het personeel. En daar moet je als werkgever iets aan doen, want die onrust is van invloed op de sfeer en de effectiviteit van een onderneming. Het inschakelen van een bedrijfsrechercheur kan daarbij een goed middel zijn. Steeds meer bedrijven, maar ook particulieren, maken er gebruik van.

Het stelen op de werkvloer of anderszins frauderen is een criminele activiteit en dan kun je je natuurlijk afvragen of het niet gewoon verstandig is om de politie in te schakelen. Volgens Bart Spandaw, eigenaar van de Spandaw Groep, is er echter een verschuiving gaande. ‘Zaken zonder absolute prioriteit krijgen minder aandacht van de politie. Daarnaast zie je vaak dat werkgevers hun problemen zelf willen oplossen. Dat blijkt erg moeilijk. Door een bedrijfsrechercheur in te schakelen, kun je het probleem ook oplossen. Het loont al om de rotte appels uit het bedrijf te halen. Dat is misschien wel veel meer waard dan dat je de gestolen goederen of het geld terugvordert. Het gaat vooral om het principe en de onrust die op de werkvloer leeft.

Bart Spandaw begon in 2010 met de Spandaw Groep. Hij richt hij zich op Bedrijfsrecherche en Risk Management. Vanuit de particuliere sector kan hij personen en bedrijven helpen met het onderzoeken van misdaden binnen het bedrijf. ‘Wij kunnen iets betekenen voor personen en bedrijven die – al dan niet tijdelijk – een groot risico lopen of vermoeden dat er op bijvoorbeeld de werkvloer iets niet in de haak is’, zegt Spandaw.

Spandaw zat negen jaar bij de speciale eenheid Brigade Speciale Beveiligingsopdrachten (BSB) van de Koninklijke Marechaussee. ‘Onze eenheid werd ingeschakeld bij opdrachten met een hoog risico’, zegt Spandaw. ‘Bijvoorbeeld bij aanhoudingen of de beveiliging van personen waarbij dreiging aan de orde was. Ook deden we ons werk in bijvoorbeeld oorlogsgebieden.’

Een tak van sport met veel groeipotentie
In 2005 stopte hij met het werk voor de Marechaussee. ‘Ik ben eerst aan de slag gegaan in de particuliere sector, maar ik kwam er al snel achter dat ik voor mezelf wilde beginnen. Ik denk dat ‘bedrijfsrecherche’ een tak van sport is met veel groeipotentie. Omdat ik zelf ook veel ervaring heb met observatie en beveiliging, heb ik die onderdelen ook meegenomen toen ik de Spandaw Groep in de markt heb gezet.’

Spandaw voorziet dus in bedrijfsrecherche en risicomanagement. Het gaat bij die laatste eigenlijk altijd om bijzondere gebeurtenissen of voorvallen. ‘We richten ons niet op de beveiliging tijdens bijvoorbeeld grote concerten. Natuurlijk heb ik wel zo mijn netwerk en hebben we wel beveiligingsklussen, maar dan verzorgen we het totale gastheerschap. Dan denken we ook echt met de organisatie mee in de opbouw van het evenement. Wij nemen de regie in handen wat betreft beveiliging, EHBO, verkeersregulering en BHV. Het draait dan niet om het inzetten van puur en alleen ‘spierballen’.’

De groep heeft eigen expertise in huis met bedrijfsrechercheurs en beveiligers. ‘Ze hebben allemaal hun eigen specialisme. Deze mensen, die allemaal zijn opgeleid bij de politie of defensie, zijn internationaal inzetbaar. Want hoewel we landelijk actief zijn, moeten we ook regelmatig naar het buitenland.’

Bedrijfsrecherche
Ondernemers hebben bij Spandaw het meeste baat bij bedrijfsrecherche. ‘We richten ons binnen die tak het meest op onderzoeken en observeren’, zegt Spandaw. ‘Het gaat om specialismen en daarom hebben we dus ook goed getrainde en ervaren mensen in dienst.’

Binnen de tak voor bedrijfsrecherche kan Spandaw voorzien in een specialist op bijvoorbeeld het gebied van brandprotection. Daarbij wordt onderzoek gedaan naar aangeboden namaakgoederen van grote merken. Ook is er een specialist in verzekeringsfraude die kijkt of er bij een bedrijf wordt gefraudeerd in claims of bij arbeidsongeschiktheid. Zo kan Spandaw ook gemeentes helpen om uit te zoeken of er onrechtmatig uitkeringen of toeslagen worden aangevraagd. ‘Bij kleine gemeentes hebben ze daar vaak maar een aantal mensen voor in dienst. Iemand die fraudeert voor een relatief klein bedrag, bijvoorbeeld voor 20.000 euro, kan er al snel mee weg komen omdat er binnen de gemeente te weinig mankracht is om het probleem aan te pakken. Juist daar liggen voor gemeentes kansen. Het kan lonen om ons die zaken op te laten pakken. Wij leveren ons onderzoek kant-en-klaar aan en de gemeente hoeft dan alleen actie te ondernemen.’

Een onderneming kan flink wat schade oplopen als gevolg van werknemers die criminele activiteiten ontplooien op de werkvloer. Zoals het al eerder genoemde voorbeeld van iemand die steelt uit de kassa. Of iemand die in een supermarkt af en toe wat lege kratjes en flessen uit het magazijn haalt en die door het emballageapparaat laat gaan om een extra zakcentje te verdienen. Of iemand die samenwerkt met ‘professionele criminelen’ en dure goederen vlakbij een ruit zetten zodat die makkelijk zijn weg te nemen. Wat te denken van een werknemer die twee pallets van een elektronisch apparaat bestelt en daarvan eentje voor zichzelf doorverkoopt. ‘Gedrag dat vaak wordt opgemerkt door het personeel’, zegt Spandaw. ‘En dat is ook de reden waarom je er iets tegen moet doen, als je ook maar enig vermoeden hebt. Als je niets doet, wordt de situatie erger en dat heeft z’n weerslag op de werksfeer.’

‘De rotte appels moeten eruit en daar kan een bedrijfsrechercheur bij helpen. Als je die rotte appels eruit haalt, dan is het probleem weg. Als je optreedt, dan weet het personeel ook dat je dat gedrag niet accepteert. Gaat het een hele tijd goed, dan brengt het een ander ook op ideeën. Dat moet je voorkomen, want het gaat soms om hele grote bedragen. En dan kan het lonen om een bedrijfsrechercheur in te schakelen.’

Een andere bedrijfstak binnen de groep is ‘Risk Management’. ‘Het komt nu eenmaal voor dat personen of families worden bedreigd, al dan niet met de dood’, zegt Spandaw. ‘Als iemand een groot risico loopt, kunnen we diegene beveiligen. Dat is heimelijk werk. Vaak zijn we niet eens zichtbaar. Vanaf een afstand houden we de persoon in de gaten en als het nodig is, grijpen we in.’

Screenings
Waar ondernemers ook veel problemen mee kunnen voorkomen, is het juist screenen van personeel. ‘Bijna elke werkgever vertrouwt erop dat iemand in het bezit is van de diploma’s die op zijn CV staan. Maar is dat wel zo? En heeft iemand inderdaad de werkervaring, die hij zegt te hebben? Wij kunnen iemand snel en doeltreffend screenen. En daarmee kun je veel voorkomen. Je kunt een beeld ontkrachten, maar natuurlijk in een goed geval ook bevestigen. Dat zorgt voor vertrouwen.’

Daarmee doelt Spandaw bijvoorbeeld op Robert M., die werd aangenomen bij een kinderdagverblijf maar al eerder vanwege zedenzaken in aanraking was gekomen met de politie in Duitsland. ‘Wij waren daar zeker achter gekomen. Met een paar honderd euro had je veel ellende kunnen voorkomen.’

Verschillende grote partijen in Nederland laten nieuwe personeelsleden screenen door Spandaw. ‘En dan moet je vooral denken aan mensen die ergens gaan werken waar ze vitale functies kunnen in- en uitschakelen. Maar we werken ook op kleiner niveau: bijvoorbeeld als een vermogende familie wil weten of de nieuwe privéchauffeur van oma wel ‘in de haak is’.’

Samenwerking met justitie
Spandaw is actief in de private sector, maar werkt regelmatig samen met de publieke sector: justitie. ‘In sommige gevallen schakelen we de politie al snel in als er actie moet worden ondernomen. Op andere momenten voltooien we eerst het hele rechercheonderzoek en leveren we de feiten aan zodat het Openbaar Ministerie snel kan schakelen. Soms worden we ingeschakeld door de politie, als ze te weinig mensen hebben voor bijvoorbeeld specialistische beveiligingsopdrachten. Als je kijkt naar fraudezaken, dan pakt justitie alleen de grote zaken aan waarbij het gaat om bedragen hoger dan 50.000 euro. Zaken waarbij het om minder geld gaat kunnen in een publiekprivate samenwerking worden opgepakt.

‘Als er iemand binnen een bedrijf criminele activiteiten ontplooit, dan kijken we samen met de opdrachtgever of we de politie erbij halen. Om de schade vergoed te krijgen, heb je vaak een civiele zaak nodig en het is dan maar de vraag of dat ‘uit kan’. Soms is het beter om alleen iemand te ontslaan en daarmee een signaal af te geven. Maar dat verschilt natuurlijk per situatie.’

‘Het inzetten van een bedrijfsrechercheur in een civiele fraudezaak is altijd het overwegen waard. Natuurlijk adviseren wij de klant voordat we echt aan de slag gaan, maar we kunnen altijd van toegevoegde waarde zijn. Er zijn veel mogelijkheden om een einde te maken aan problemen of om problemen juist te voorkomen. En het is vooral belangrijk dat het dan vaak niet alleen om geld gaat, maar ook omdat je wordt geschaad in een principekwestie.

‘Ten slotte kunnen we als bedrijfsrechercheurs samen met justitie een deel van de criminaliteit bestrijden’, zegt Spandaw overtuigd. ‘Juist in kleinere zaken liggen er voor ons en de maatschappij kansen. En daar is Nederland bij gebaat.’

Tekst: Matthijs van Houten

Geef een reactie